Tuổi già là giai đoạn cơ thể chậm lại, sức khỏe giảm dần, giấc ngủ kém hơn, ăn uống khó hơn và tâm lý cũng dễ nhạy cảm hơn. Người cao tuổi có thể mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh hô hấp; đồng thời dễ cô đơn, dễ tủi thân và cần được quan tâm nhiều hơn trong đời sống tinh thần.
Vì vậy, chăm sóc người cao tuổi không thể chỉ dừng ở việc có người nấu cơm, dọn phòng hay nhắc thuốc. Chăm sóc đúng là biết quan sát, biết lắng nghe, biết giữ an toàn và biết tôn trọng nếp sống, thói quen, lòng tự trọng của các cụ.
- Chú ý dinh dưỡng: ăn đủ, ăn mềm, ăn chậm
Hệ tiêu hóa của người cao tuổi thường yếu hơn, khả năng hấp thu kém hơn, răng miệng cũng không còn chắc khỏe như trước. Vì vậy, bữa ăn cần cân đối các nhóm chất: tinh bột, đạm, chất béo tốt, vitamin và khoáng chất. Nên ưu tiên rau xanh, hoa quả chín, cá, tôm, đậu, lạc, vừng; hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, chiên rán, quá mặn hoặc quá ngọt.
Món ăn nên được nấu mềm, thái nhỏ, hầm kỹ, dễ nhai và dễ tiêu. Khi ăn, nên để cụ ăn chậm, nhai kỹ, không thúc ép. Người chăm sóc cần nhớ: một bữa ăn ngon với người già không chỉ là đủ chất, mà còn là bữa ăn được phục vụ bằng sự kiên nhẫn và dịu dàng.
- Nhắc uống nước và duy trì sinh hoạt điều độ
Nhiều người cao tuổi ít có cảm giác khát nên dễ uống thiếu nước. Người chăm sóc cần nhắc cụ uống nước từng ít một trong ngày, phù hợp với tình trạng sức khỏe và hướng dẫn của gia đình hoặc bác sĩ nếu cụ có bệnh đặc biệt. Uống đủ nước giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón và giúp cơ thể dễ chịu hơn.
Giấc ngủ của người cao tuổi cũng cần được quan tâm. Các cụ thường khó ngủ, dễ tỉnh giấc, đi tiểu đêm nhiều lần. Gia đình nên giúp cụ duy trì giờ ngủ, giờ thức ổn định; giữ phòng ngủ yên tĩnh, thoáng, ít ánh sáng; tránh để cụ ăn quá no vào buổi tối và không làm xáo trộn sinh hoạt nếu không cần thiết.
- Khuyến khích vận động nhẹ, an toàn
Vận động đều đặn giúp người cao tuổi giữ cơ lực, giảm cứng khớp, hỗ trợ tuần hoàn, cải thiện giấc ngủ và tinh thần. Tuy nhiên, việc vận động phải phù hợp với sức khỏe từng người. Có cụ chỉ nên đi lại nhẹ trong nhà, có cụ có thể đi bộ chậm, tập dưỡng sinh, yoga nhẹ hoặc vận động theo hướng dẫn của bác sĩ.
Điều quan trọng nhất là an toàn. Nhà tắm, lối đi, cầu thang, thảm trải sàn, dép đi trong nhà cần được sắp xếp để hạn chế té ngã. Người chăm sóc không nên vội vàng kéo cụ đi nhanh, mà cần dìu chậm, chắc, có báo trước và luôn quan sát sắc mặt, hơi thở, bước chân của cụ.
- Quan tâm đến tinh thần: nói lời nhẹ, nghe bằng lòng thương
Người cao tuổi cần được chăm sóc tinh thần không kém gì chăm sóc thể chất. Nhiều cụ không sợ thiếu ăn bằng sợ cô đơn; không sợ đau bằng sợ làm phiền con cháu; không sợ già bằng sợ mình không còn giá trị trong gia đình.
Vì vậy, con cháu và người chăm sóc cần thường xuyên hỏi han, trò chuyện, lắng nghe chuyện cũ, tôn trọng ý kiến của cụ trong những việc nhỏ. Không nên trách móc, quát gắt, chê cụ chậm, nói cụ “lẩm cẩm” hoặc làm cụ mất mặt. Một câu nói nhẹ có thể làm cụ yên lòng; một ánh mắt ấm có thể làm cụ bớt cô đơn.
- Theo dõi sức khỏe và khám định kỳ
Bệnh ở người cao tuổi thường diễn biến âm thầm, có khi biểu hiện không rõ nhưng hậu quả lại nặng. Gia đình nên duy trì việc khám sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp, đường huyết, giấc ngủ, ăn uống, đại tiểu tiện, khả năng đi lại và những thay đổi bất thường về hành vi, trí nhớ, tâm trạng.
Người chăm sóc không tự ý chẩn đoán bệnh, không tự ý cho thuốc, không tăng giảm liều thuốc. Khi cụ đau nhiều, khó thở, đau ngực, sốt, té ngã, lú lẫn bất thường, bỏ ăn, mất ngủ kéo dài hoặc có dấu hiệu không an toàn, cần báo ngay cho gia đình để xử lý kịp thời.
- Chăm sóc bằng sự tôn trọng và đúng ranh giới
Chăm sóc người cao tuổi là chăm sóc một con người có quá khứ, có nhân phẩm, có thói quen và có quyền riêng tư. Khi hỗ trợ tắm rửa, thay đồ, thay bỉm, vệ sinh cá nhân, người chăm sóc cần báo trước, che chắn phù hợp, thao tác nhẹ nhàng, không làm cụ xấu hổ.
Người chăm sóc cũng cần giữ kín thông tin gia đình, không bàn tán chuyện riêng, không nhận tiền quà riêng khi chưa báo gia đình, không đăng ảnh hay câu chuyện của cụ lên mạng xã hội. Tử tế trong chăm sóc không chỉ là làm nhiều việc, mà là làm đúng việc, đúng giới hạn, bằng tấm lòng trong sáng.
Tâm Đức Care đồng hành cùng gia đình Hà Nội
Giữa nhịp sống bận rộn, nhiều người con rất thương ông bà, cha mẹ nhưng không thể luôn ở bên cạnh mỗi ngày. Lựa chọn một người chăm sóc phù hợp là cách để con cháu tiếp nối đạo hiếu bằng phương thức thiết thực, an toàn và có trách nhiệm.
Tâm Đức Care tư vấn – môi giới/kết nối người chăm sóc người cao tuổi tại nhà trên địa bàn thành phố Hà Nội. Chúng tôi tin rằng người già không chỉ cần người phục vụ, mà cần một người đồng hành biết lắng nghe, biết chăm sóc thân thể, biết giữ bình yên tinh thần và biết tôn trọng phẩm giá của tuổi già.
| Tâm Đức Care – Chọn người đúng, chăm sóc an tâm, đồng hành có trách nhiệm. |
