| Một người chăm sóc tử tế là người biết chăm cụ thật tốt, lắng nghe vừa đủ, nói đúng điều cần nói và im lặng trước điều không thuộc phạm vi của mình. |
Chăm sóc người cao tuổi tại nhà không chỉ là hỗ trợ ăn uống, đi lại, vệ sinh cá nhân hay nhắc lịch sinh hoạt. Đó còn là bước vào một không gian rất riêng tư của gia đình: nơi có thói quen, nếp sống, bệnh tật, tâm sự, tài sản, mâu thuẫn và cả những điều không muốn người ngoài biết.
Vì vậy, người chăm sóc người cao tuổi không chỉ cần đôi tay khéo, lời nói nhẹ nhàng, mà còn cần một phẩm chất rất quan trọng: biết giữ kín điều cần giữ kín và biết dừng lại đúng ranh giới.
Một người chăm sóc tử tế không phải là người biết quá nhiều chuyện trong nhà khách hàng. Một người chăm sóc tử tế là người biết chăm cụ thật tốt, lắng nghe vừa đủ, nói đúng điều cần nói, im lặng trước điều không thuộc phạm vi của mình và luôn giữ lòng trong sáng.
Bảo mật thông tin là giữ phẩm giá cho người cao tuổi
Người cao tuổi có thể yếu hơn, cần được hỗ trợ nhiều hơn, nhưng các cụ vẫn có quyền được giữ sự riêng tư và phẩm giá của mình.
Tình trạng bệnh tật, thuốc men, việc ăn uống, thay đồ, thay bỉm, vệ sinh cá nhân, hình ảnh cơ thể, tâm trạng, giấc ngủ, lời nói khi lẫn, lúc buồn, lúc cáu gắt… đều là những thông tin rất riêng tư.
Người chăm sóc tuyệt đối không được đem những chuyện ấy ra kể cho người ngoài, không chụp ảnh, quay phim, đăng lên mạng xã hội, không biến nỗi yếu đuối của người già thành câu chuyện để bàn tán.
Bảo mật không chỉ là quy định nghề nghiệp. Bảo mật là lòng nhân hậu. Bởi giữ kín cho người già cũng chính là giữ thể diện, giữ lòng tự trọng và giữ sự bình yên cuối đời cho các cụ.
Những thông tin người chăm sóc phải giữ kín
- Thông tin về người cao tuổi: tình trạng sức khỏe, bệnh tật, thuốc men, sinh hoạt cá nhân, hình ảnh cơ thể, thói quen ăn ngủ, tâm trạng, nhật ký chăm sóc.
- Thông tin về gia đình: địa chỉ, số điện thoại, chìa khóa, mã cửa, camera, lịch sinh hoạt, tài sản, tiền bạc, giấy tờ, quan hệ giữa các thành viên.
- Thông tin nội bộ: mâu thuẫn gia đình, chuyện con cái, chuyện vợ chồng, di chúc, chia tài sản, cách các thành viên chăm sóc hoặc đóng góp cho cha mẹ.
Những điều đó không thuộc về người chăm sóc để nhận xét, đánh giá hay truyền ra ngoài. Người chăm sóc chỉ có trách nhiệm ghi nhận và báo cáo những thông tin cần thiết liên quan trực tiếp đến việc chăm sóc cụ.
Ranh giới quan hệ: thân thiện nhưng không vượt quá giới hạn
Người chăm sóc cần gần gũi, nhẹ nhàng, biết lắng nghe để người cao tuổi bớt cô đơn. Nhưng gần gũi không có nghĩa là thân mật quá mức. Lắng nghe không có nghĩa là tham gia vào chuyện riêng. Được tin tưởng không có nghĩa là được nhận tiền, giữ tài sản hoặc đứng về một phía trong gia đình.
Ranh giới đúng là: Thân thiện nhưng không Suồng sã, Quan tâm nhưng không Tò mò, Lắng nghe nhưng không Phán xét, Giúp đỡ nhưng không Vượt phạm vi, Gần gũi với cụ nhưng không Thiếu minh bạch với gia đình.
Người chăm sóc có ranh giới vững sẽ được gia đình tin hơn, được người cao tuổi quý hơn và làm nghề bền vững hơn.
Không bàn tán chuyện nội bộ gia đình
Trong quá trình chăm sóc, người chăm sóc có thể nghe thấy những chuyện rất riêng: con cháu bất đồng, người này trách người kia, chuyện tiền bạc, chuyện tài sản, chuyện ai chăm nhiều ai chăm ít.
Lúc này, điều quan trọng nhất là giữ thái độ trung lập. Không nhận xét. Không đứng về phe nào. Không nói thêm để làm mâu thuẫn lớn hơn.
Khi được hỏi: “Cháu thấy con trai tôi có quan tâm tôi không?”, người chăm sóc có thể trả lời nhẹ nhàng: “Dạ, chuyện gia đình con xin phép không dám nhận xét ạ. Việc của con là chăm cụ thật tốt. Nếu cụ có thay đổi về sức khỏe hay tâm trạng, con sẽ báo lại đầy đủ ạ.”
Đó là cách nói vừa lễ phép, vừa giữ đúng ranh giới, vừa không làm mất lòng ai.
Không nhận tiền, quà, tài sản riêng khi chưa báo gia đình
Có nhiều cụ thương người chăm sóc, muốn cho tiền, cho quà hoặc nhờ giữ hộ một món đồ. Tình cảm ấy rất đáng quý. Nhưng nếu người chăm sóc nhận riêng mà không báo gia đình, rất dễ phát sinh hiểu lầm: bị nghi lợi dụng người già, nhận tài sản không minh bạch hoặc bị kéo vào tranh chấp trong gia đình.
Cách ứng xử đúng là từ chối khéo: Cụ cho tiền/quà riêng thì nên nói: “Con cảm ơn cụ thương con, nhưng con xin phép không nhận riêng để tránh gia đình hiểu nhầm ạ.”; Cụ muốn nhờ giữ tài sản thì nên nói “Cụ cất lại giúp con. Nếu cụ muốn cho con, con xin phép báo lại gia đình để mọi việc rõ ràng ạ.”
Từ chối khéo không làm mất tình cảm. Ngược lại, sự minh bạch làm tình cảm trở nên an toàn và đáng tin hơn.
Không đăng ảnh, video, chuyện riêng của cụ lên mạng xã hội
Trong thời đại mạng xã hội, chỉ một bức ảnh, một đoạn video, một câu chuyện tưởng như vô hại cũng có thể làm tổn thương người cao tuổi và gia đình.
Người chăm sóc không được tự ý đăng hình ảnh cụ đang ăn, ngủ, tắm rửa, thay đồ, nằm bệnh, lẫn trí, khóc, cáu gắt hoặc bất cứ khoảnh khắc riêng tư nào. Cũng không được kể chuyện bệnh tật, địa chỉ, lịch sinh hoạt hay chuyện gia đình lên mạng.
Người già không phải là nội dung để chia sẻ. Người già là con người cần được bảo vệ.
Bảo mật thông tin là giữ chữ tín. Mà trong nghề chăm sóc, mất chữ tín là mất nền tảng quan trọng nhất.
Biết báo cáo đúng việc, đúng người, đúng lúc
Giữ kín không có nghĩa là che giấu. Có những việc người chăm sóc bắt buộc phải báo lại với gia đình hoặc người phụ trách: cụ ngã, đau bất thường, bỏ ăn, mất ngủ, sốt, khó thở, lú lẫn hơn, buồn nhiều, thay đổi hành vi hoặc có dấu hiệu không an toàn.
Bảo mật là không tiết lộ chuyện riêng ra ngoài. Còn báo cáo là trách nhiệm để bảo vệ cụ.
Người chăm sóc có đạo đức là người biết phân biệt rất rõ: chuyện riêng thì giữ kín; việc liên quan đến an toàn của cụ thì phải báo ngay.
Ranh giới là để bảo vệ người chăm sóc
- Không nhận tiền riêng để tránh bị nghi ngờ.
- Không bàn chuyện nội bộ để tránh bị kéo vào mâu thuẫn.
- Không tự ý cho thuốc để tránh rủi ro sức khỏe.
- Không đăng ảnh để tránh vi phạm quyền riêng tư.
- Không giấu sự cố để giữ sự trung thực và bảo vệ an toàn cho cụ.
Người làm nghề giỏi không phải là người chiều theo mọi yêu cầu. Người làm nghề giỏi là người biết nói “không” đúng lúc, đúng cách và vẫn giữ được sự tử tế.
Tâm Đức Care: chăm sóc bằng trái tim, phục vụ bằng chuẩn mực
Tâm Đức Care tin rằng chăm sóc người cao tuổi tại nhà phải được xây dựng trên ba nền tảng: tình thương, sự tôn trọng và chuẩn mực nghề nghiệp.
Một người chăm sóc tốt không chỉ biết làm việc. Họ còn phải biết giữ bí mật, giữ ranh giới, giữ lời nói, giữ lòng trung thực và giữ phẩm giá cho người cao tuổi.
Giữa nhịp sống bận rộn của Hà Nội, khi con cháu không thể luôn ở bên ông bà, cha mẹ mỗi ngày, việc tìm một người chăm sóc phù hợp cần được thực hiện cẩn trọng. Gia đình không chỉ cần một người có kỹ năng, mà cần một người có đạo đức nghề, biết ứng xử đúng mực và biết trân trọng không gian riêng tư của gia đình.
Tâm Đức Care cung cấp dịch vụ tư vấn – môi giới/kết nối người chăm sóc người cao tuổi tại nhà trên địa bàn thành phố Hà Nội. Chúng tôi chú trọng lựa chọn, hướng dẫn và kết nối người chăm sóc theo tinh thần nhân văn, tử tế, minh bạch và có trách nhiệm.
Nếu gia đình đang cần tìm người chăm sóc ông bà, cha mẹ tại nhà, hãy liên hệ Tâm Đức Care để được tư vấn phương án phù hợp.
| Tâm Đức Care – Giữ kín chuyện nhà, giữ vững lòng tin, giữ trọn bình yên tuổi già. |
